Θυμήσου το Σεπτέμβρη

ofeP4Wa

Θυμήσου το  ηχηρό μελτέμι του Αυγούστου που έφερνε τη μυρωδιά από τις λεμονιές πάνω στις σπιτικές νησιώτικες μαρμελάδες, τις μεγάλες φράουλες,τα λαχταριστά βερίκοκα και το μοσχομυριστό μέλι, μαζί με τις χοντρές φέτες του χωριάτικου ψωμιού, τα ευμεγέθη μπριος και την καυτή στραπατσάδα, καθώς βούιζαν οι σφήκες και τις έδιωχνες δειλά με το χέρι.

Θυμήσου τις πληθωρικές σαλάτες μέσα σε μεγάλες γαβάθες, με τις κατακόκκινες ντομάτες, δροσερό αγγούρι, αντράκλα,πιπεριά,μπολικό κρεμμύδι,μπόλικη ευωδιαστή ρίγανη και στην κορφή,το τεράστιο κομμάτι από την αλμυρή φέτα.

Θυμήσου την τηγανισμένη αθερίνα,το χταποδάκι στα κάρβουνα που έσπαγε τη μύτη,τα ψαράκια της πρωινής ερασιτεχνικής ψαριάς να χουρχουρίζουν στο τηγάνι, ή την τεράστια συναγρίδα που άνοιγες ιεροτελεστικά-σαν ιατροδικαστής του θέρους-και την περιέχυνες με φρέσκο λαδολέμονο.

Θυμήσου τη μεγάλη-κομμένη με το χέρι-τηγανητή πατάτα,με τον χοντρό κόκκο αλατιού επάνω να λαμπυρίζει στον καυτό ήλιο.

……………………………………………………………………………………………..

Θυμήσου το φρεσκοστυμμένο πορτοκάλι,τη λιγωτική βυσσινάδα,τις τεράστιες ρώγες σταφυλιών,τη μαστιχωτή σάρκα των σύκων.

………………………………………………………………………………………………

Και τώρα θυμήσου το Σεπτέμβρη…

Τώρα που ο ήλιος,οι τροφές,τα αρώματα, το οινόπνευμα, τα τοπία και οι έρωτες έγιναν μνήμη-θυμήσου:τα πρώτα φθινοπωρινά φύλλα-πραγματικά feuilles mortes-θ’αρχίσουν να πέφτουν.

 

Θυμήσου το Σεπτέμβρη

Απίκιος 

Πένες σε μελανί (κείμενα για τη γεύση)

Εκδόσεις Μελάνι 

Πέρι αλληλογραφίας-γράμματα

Ας εντρυφήσουμε για λίγο στη ζωή των γραμμάτων-πως φτάνουν την ώρα του προγέυματος και το βράδυ,με τα κίτρινα και πράσινα γραμματόσημά τους, με τη σφραγίδα του ταχυδρομείου και τους χαρίζει την αθανασία-γιατί όταν αντικρίσεις το φάκελό σου στο τραπέζι κάποιου άλλου,συνειδητοποιείς πόσο γρήγορα οι πράξεις σου αποκτούν ανεξάρτητη υπόσταση από σένα, και γίνονται ξένες και μακρινές. Τότε γίνεται ολοφάνερη η ικανότητα του μυαλού να εγκαταλείπει το σώμα,κάτι που ίσως μας προκαλεί φόβο ή μίσος,ή την επιθυμία να εκμηδενίσουμε αυτό το φάντασμα του εαυτού μας που είναι ακουμπισμένο εκεί,πάνω στο τραπέζι.

Ο γραφικός χαρακτήρας είναι δυσνόητος,άσε πια τη φωνή ή τους μορφασμούς που κρύβονται ανάμεσα στις γραμμές.Κι όμως, πάντα όταν ο ταχυδρόμος χτυπάει την πόρτα και καταφτάνει ένα καινούργιο γράμμα,το θαύμα μοιάζει να επαναλαμβάνεται-ακόμα μια απόπειρα επικοινωνίας. Άξια κάθε  σεβασμού είναι τα γράμματα,ηρωικά,παρατημένα στη μοναξιά τους,χαμένα.

…..

Είμαι λοιπόν καταδικασμένη να περάσω όλη μου τη ζωή γράφοντας γράμματα,βγάζοντας φωνές που πέφτουν πάνω στο τραπέζι με τα φλυτζάνια του τσαγιού κι εξασθενίζουν μόλις φτάσουν στο διάδρομο,κλείνοντας ραντεβού,ενώ η ζωή σιγολιώνει σε επισκέψεις και δείπνα;

…….

Πάντως,οι άνθρωποι έχουν κάνει προσπάθειες. Ο Μπάυρον έγραφε γράμματα.Το ίδιο κι ο Κούπερ.

…….

Όμως οι λέξεις έχουν χρησιμοποιήθει, έχουν φθαρεί κι αλλάξει τόσες φορές τα νοήματα τους, που απόμειναν εκτεθειμένες στη σκόνη του δρόμου.Τα λόγια που γυρεύουμε, κρέμονται πλάι στο δέντρο.

Ερχόμαστε την αυγή και τα βρίσκουμε να μας περιμένουν γεμάτα γλύκα κάτω απ’τις φυλλωσιές.

Το Δωμάτιο Του Ιακώβου Βιρτζίνια Γούλφ 

Η φάρσα της Έρσης Σωτηροπούλου

19072013904

Κεντρική εμμονική σχεδόν ιδέα γύρω από την οποία εξελίσσεται το βιβλίο αποτελεί η φάρσα,επιφέροντας την παραπλάνηση τόσο στον απροετοίμαστο αναγνώστη όσο και στην φίλη της ηρωίδας του βιβλίου.

Σε πρώτο επίπεδο το βιβλίο,τοποθετείται δύο χρόνια μετά τη μεταπολίτευση και ασχολείται με την προσπάθεια δυο φιλενάδων να κατανικήσουν την πλήξη τους,προσπαθώντας ακούραστα και αδιάκοπα,σχεδόν μέχρι σημείο προσωπικής εξάντλησης να πραγματοποιήσουν την τέλεια τηλεφωνική φάρσα αναζητώντας τυχαία ονόματα από τον τηλεφωνικό κατάλογο.

Με τον τρόπο αυτό καταφέρνουν να φτιάξουν ένα δικό τους προσωπικό σύμπαν που διέπεται από διαφορετικούς κανόνες,υπονομεύοντας κάθε στιγμή την όποια έκφραση κοινωνικής αντρικής εξουσίας.

Η υπερβολή των διαλόγων,ο παραλογισμός του χιούμορ δρά σαρωτικά και διαβρώνει τα πάντα.Σε μια εποχή που κουβαλά νωπή την ανάμνηση των απαγορεύσεων ,ο πιο κατάλληλος δρόμος υπονόμευσης και αντιπαράθεσης προς τον παραλογισμός της εξουσίας και των ιδεολογικών προκαταλήψεων σχετικά με το ρόλο των δυο φύλων, να είναι το χιούμορ.

Η σεξουαλική διάθεση ελλοχεύει στην ατμόσφαιρα.

Και ιδιαίτερα στο τέλος του βιβλίου αποδεσμεύεται με μια σαρωτική λεκτική αντιπαράθεση που καταβαραθρώνει την προσκόλληση στην νοσηρή πατριδολαγνεία.

Η περιπαικτική χρήση της γλώσσας είναι από τα πιο σημαντικά στοιχεία στο μυθιστόρημα αυτό,που σε αυτό το επίπεδο θα μπορούσε να συγκριθεί με τη Λαγνεία της αυστριακής συγγραφέως  Ε.Γέλινεκ.

Η ιδιαίτερη γλώσσα που κι εδώ ζητά να εκμηδενίσει και να εξαφανίσει τον καθωσπρεπισμό και τον συντηριτισμό των προσώπων που κατέχουν εξουσία.

Γλώσσα επαναστατική,χωρίς περιορισμούς που δεν αναγνωρίζει σεβασμό σε κανένα φορέα εξουσίας.

Η παραπλάνηση όμως δεν έχει σαν αποδέκτη μόνο τα άτομα της τηλεφωνικής φάρσας αλλά και την κολλητή της ηρωίδας.Αφού πλάθει μια παράλογη ιστορία και για την ίδια.

Η σχέση των δύο γυναικών διαταράσσεται εξαιτίας πράγματων που κρατούν κρυμμένα για τον εαυτό τους αλλά και εξαιτίας ενός άνδρα που σκιαγραφείται αλλά παραμένει θολός.

Η ηρωίδα έχει τόσο έντονη φαντασία και συναισθηματική ένταση που αλλοιώνει και παραμορφώνει την πραγματικότητα και την αντικειμενική εκδοχή των γεγονότων,καταφεύγοντας σε ένα προσωπικό σύμπαν που αγγίζει το ακραίο.

Ένα μεγάλο μέρος του βιβλίου εκτυλίσσεται σε σχεδόν ονειρικό επίπεδο με κινηματογραφική περιγραφή.

Το πιο σημαντικό τέλος,αποτελεί το γεγονός ότι το συγκεκριμένο μοντέρνο μυθιστόρημα και ρηξικέλευθο για την εποχή του,κατορθώνει αριστοτεχνικά να εξελιχθεί σε μια σειρά εγκιβωτισμένων ιστοριών μέσα στην ίδια φαινομένικα,απλή αρχική ιστορία.

Οδηγίες ανάγνωσης:Διαβάζεται ιδανικά χωρίς ανάσα καλοκαίρι,στην δροσιά της εξοχής.Η συνεχής εναλλαγή επιπέδου αφήγησης και οι ανατροπές θα σας κρατήσουν σε εγρήγορση.

Η φάρσα Ερση Σωτηροπούλου

Εκδόσεις Κέδρος 1982

Οι δύσκολοι έρωτες Ιτάλο Καλβίνο

19072013906

 

 

»Η φωτογραφική πραγματικότητα αποκτά αμέσως ένα νοσταλγικό χαρακτήρα, της χαράς που έχει κιόλας πετάξει με τα φτερά του χρόνου ,έναν αναμνηστικό χαρακτήρα,ακόμα κι αν πρόκειται για μια χτεσινή φωτογραφία.Και η ζωή που ζείτε μόνο και μόνο για να τη φωτογραφίζετε είναι ήδη καταδικασμένη από τη γέννησής της,αφού αποτελεί ανάμνηση του εαυτού της.»

Η περιπέτεια ενός φωτογράφου

Βιβλίο :Οι δύσκολοι έρωτες Ίταλο Καλβίνο Εκδόσεις Αστάρτη

Ένα ακόμα βιβλίο του Καλβίνο που η φαντασία δεν έχει όρια και σύνορα και πλέκει την πιο μαγική αφήγηση.

 

Το βιβλίο αυτό δεν αναφέρεται σε έρωτες ο τίτλος είναι καθαρά ειρωνικός,ουσιαστικά αναφέρεται στο πρώτο μέρος του στις περιπέτειες ενός στρατιώτη,ενός κακοποιού ,μιας κολυμβήτριας,ενός υπαλλήλου,ενός φωτογράφου,ενός αναγνώστη,ενός μύωπα,μιας παντρεμένης,δυο παντρεμένων,ενός ποιητή,ενός χιονοδρόμου,ενός αυτοκινητιστή.Το δευτερο μέρος αποτελείται από τα διηγήματα το αργεντίνικο μυρμήγκι και το νέφος.

Η πλωτή πόλη -Μάρω Δούκα

Πως γράφει κανείς για μια ερωτική ιστορία;Και ειδικά για ένα ατυχή έρωτα που εξέπνευσε νωρίς.Η αλλόκοτη,ανέλπιστη έλξη,η ένταση της επαφής,η αμηχανία και η λαχτάρα των συναντήσεων,οι αλήθειες και τα ψέματα,το συνταίριασμα,η απομάκρυνση και η λησμονιά. Ένα ιδιαίτερο βιβλίο που ξετυλίγεται όπως ο πίνακας του Ιερώνυμο Μπος »Ο κήπος των απολαύσεων» που συνθέτει τα αντιφατικά συστατικά των ερώτων,τελετουργία ,κατάνυξη,και βλασφημία μαζί.

‘Κι ούτε χρειάζεται να είναι μεθυσμένοι ή ερωτευμένοι ούτε καν σαλεμένοι για να βρεθούν κι αυτοί γυμνοί και αιωρούμενοι ανάμεσα στα χρώματα και στα τέρατα και ν’αφουγκράζονται την κόκκινη καρδιά τους με τις ταχύτατες διαδρομές του αίματος και να πνέουν φτερωτές οι αισθήσεις τους και να βουίζουν του μυαλού τους τα έντομα. Αρκεί και μόνο να είναι ελκόμενοι, κι ούτε καν από ένα όμοφυλο ή ετερόφυλο άλλο δικό τους. Αρκεί κι από τις ανεξήγητες γραμμές της παλάμης τους.»

‘Η Όλγα κοίταζε μαγεμένη το βαπόρι με τα φωτισμένα φινιστρίνια ρεμβάζοντας επάνω στην Πλωτή Πόλη του εφτάχρονου Πιέρ,βουρκωμένη από ευγνωμοσύνη για τον Μάρκο που της προσφέρει αυτό το πολυπόθητο ταξίδι με την αγάπη του-Όλγα, της έγραφε,απ’ τη στιγμή που αντίκρισα αυτό το ρόδινο βαπόρι,αισθάνομαι ότι λιάζομαι στο κατάστρωμα του πλέοντας μ’εσένα στην αγκαλιά μου,Ville Flottante παρομοιάζω την αγάπη μας.»

»Και τέλος πάντων ούτε κι ο ίδιος μπορεί να ξεκαθαρίσει τι του συμβαίνει,δεν τολμά να τα ξεσκαλίζει όλα όσα γίνονται μέσα του.Πολύ σκοτεινά μόνο και βαθιά στο κεφάλι του αισθάνεται να επικρατεί μεγάλη σύγχυση,συχνά φτάνουν στην επιφάνεια θόρυβοι και ψίθυροι απ’ τις μετατοπίσεις και τις διαμαρτυρίες των θαμμένων του και κάνει τότε τη φρικτή διαπίστωση πως κατάντησε τάφος του εαυτού του.Αυτό το συναίσθημα ότι δεν είναι τιποτ’ άλλο παρά ένα συρτάρι ή ντουλάπα ή μπαούλο του εαυτού του,η χωρητικότητα κυμαίνεται ανάλογα με τη διάθεση του και τις εποχές του έτους,όπου εκεί μέσα συσσωρεύει άτακτα και βιαστικά τα διάφορα της ζωής του,τιμαλφή και μη,τον βασάνιζε από χρόνια.»

 

Η πλωτή Πόλη Μάρω Δούκα

Εκδόσεις Κέδρος

Πριν Βασίλης Αλέξακης

»Δεν βλέπω το χέρι μου,δεν βλέπω το στυλό.Το αναγνωρίζω με την αφή,είναι ένα στυλό διαρκείας.»

‘Το σκοτάδι είναι πλήρες,συμπαγές. Έχω,ορισμένες στιγμές, την αίσθηση ότι σχηματίζει ένα καλούπι γύρω απ’το σώμα μου,ότι κολλά στο πετσί μου. Δεν είχαμε παρά μια αόριστη ιδέα για το σκοτάδι πριν.Δεν ξέραμε πραγματικά τι ήταν.Ήταν ένα σκοτάδι που τελικά σου επέτρεπε να διακρίνεις το σχήμα των αντικειμένων, που σιγά -σιγά αραίωνε. Εδώ δεν αραίωνε καθόλου. Είναι ένα σκοτάδι που δεν μπορείς να το συνηθίσεις.»

Πως μπορείς να συμφιλιωθείς με την ασθένεια που αλλοιώνει την εικόνα του αγαπημένου προσώπου και έπειτα το θάνατο που επέρχεται σαν άγρια κατακλείδα της φυσικής του παρουσίας ,αφήνοντας ορφανό και απομακρύνοντας οτιδήποτε απτό και χειροπιαστό σας ένωνε στο δικό σας τότε. Ο συγγραφέας προσπαθεί να να συνομιλήσει με αυτό το σκοτάδι, τη σιωπή και την απουσία που φέρνει ο θάνατος ενός κοντινού αγαπημένου προσώπου, με το να καταδυθεί μέσα στο ίδιο το πυκνό σκοτάδι, συνεχίζοντας να γράφει  ένα βιβλίο και στο μακρινό μετά ονομάζοντας το Πριν προσπαθώντας να καταλάβει πως είναι να είσαι νεκρός, ενώ όλα γύρω σου συνεχίζουν να υπάρχουν.

Ανάμεσά τους η μουσική Αλέξανδρος Ίσαρης

»Πιστεύω πως όποιος γεννιέται βλέπει μπροστά του απλωμένη σ’ένα αβέβαιο κάμπο τη ζωή του ολόκληρη να σαλεύει και να κοντοστέκεται,ν’ακινητοποιείται, ν’αλλάζει χρώματα,γεύσεις,ιστορίες,ν’αλλάζει κρεβάτια,σώματα,στάσεις,ρούχα,ασθένειες,φίλους,κηδείες,γιορτές,σκηνικά.Κοίταζα μια τη ζωή μου και μια το σκοτάδι.Μια τη ζωή μου και μια το σκοτάδι.»

»Ναι,αν δεν είδατε ποτέ σας τη σκιά ενός τρένου να διασχίζει μια φαλακρή πεδιάδα, αν δεν πήγατε ποτέ σας ως τη Χάγη για ν’ απολαύσετε την Άποψη του Ντέλφτ, αν δεν λιποθυμήσατε στο άκουσμα μιας επικίνδυνης λέξης, στο αναπάντεχο άγγιγμα μιας μηδαμινής, σχεδόν αδιόρατης αλλά πολύτιμης τρυφερότητας, αν δεν παίξατε κιθάρα σ’ ένα αηδόνι, αν δεν ταϊσατε με την ψυχή σας αχόρταγες μέρες κι αχόρταγες νύχτες περιμένοντας κάποια κίνηση ελαφρά καμπύλη, όπου θα μπορούσατε(ίσως) να προσαρμόσετε στάσεις της ψυχής και του κορμιού σας ή μιας στιγμιαίας διάθεσης που (όμως) σας τυρρανούσε εξουθενώνοντάς σας…»

Ανάμεσα τους η μουσική

Απόσπασμα από » Η Άποψη του Ντέλφτ

Αλέξανδρος Ίσαρης

Εκδόσεις Άγρωστις

Διηγήματα που έχουν δημοσιευθεί παλαιότερα στο περιοδικό Δέντρο

Η πλάνη του χρόνου

…»Η επόμενη μέρα βαραίνει ήδη τις πλάτες αυτής που ξεκινά,αποτελεί βασικό συστατικό της.Όχι σαν προβλεψή,σαν βιωμένη πράξη.

Κοιτούμε μπροστά για να δούμε το μέλλον,ενώ αυτό έχει ήδη αραχνιάσει στις αποθήκες περιμένοντας. Η γνώση του μέλλοντος βρίσκεται πιο πίσω και απο το παρόν, και η γνώση του παρόντος χάνεται σ’ένα πάρα πολύ μακρινό παρελθόν.

Η στιγμή που ζούμε τώρα μαζί,κοιτώντας αυτό το γυάλινο ρολόι,αποτελεί την ανάπτυξη μιας περίληψης που έχει ήδη καταγραφεί στα κυτταρά μας κι είναι πια ανεπίκαιρη.

Οι πόροι μας συλλέγουν τώρα το πολύ μακρινό αύριο και με αυτό απασχολούνται, όσο εμείς σπαταλάμε το σήμερα σε μια εμπειρία εξαντλημένη»

από το βιβλίο Μπουντουάρ του Ναδίρ

της Ιωάννας Μπουραζοπούλου

Εκδόσεις Καστανιώτη

Βερολινέζικη παιδική ηλικία Walter Benjamin

Στο παιδί που υπήρξε, ο Benjamin δεν ανακαλύπτει ένα λήξαντα παρελθόν, ένα «χαμένο χρόνο», αλλά μία υπόσχεση που η ζωή δεν τήρησε, ένα μέλλον που δεν υλοποιήθηκε. Το παιδί πίστευε ότι διέβλεπε στα αντικείμενα που συνέλεγε, στις λέξεις που παραμόρφωνε, στις δραστηριότητες που ανακάλυπτε, ένα αίνιγμα που ο ενήλικας άφησε άλυτο, μία ελπίδα ευτυχίας που ο ενήλικας βιάστηκε να ξεχάσει. Το παρελθόν, για τον Walter Benjamin, είναι ένα θνησιγενές μέλλον…Το παιδί είναι θύμα μιας καταστροφής ανάλογης μ’ αυτήν που παρουσιάζει η Ιστορία : ενηλικιώνεται όχι με το πέρας μιας εξέλιξης, μιας συνεχούς προόδου, αλλά μέσα από αναπόφευκτες καταστροφές…’Ενα ουτοπικό μέλλον είναι θαμένο μέσα στο παρελθόν. ‘Εχουμε απέναντι στο νεκρό παιδί που βρίσκεται μέσα μας την ίδια ευθύνη που έχουμε απέναντι στις ανεκπλήρωτες προσδοκίες του παρελθόντος.»

Jean Lacoste

Από πρόλογο γαλλικής έκδοσης του βιβλίου

Αποσπασματικά

«Εκείνη την ημέρα, στον ξεθωριασμένο καθρέφτη των μουχλιασμένων νιπτήρων ανακάλυψα ένα ανιαρό πρόσωπο σ’ ένα ανιαρό κορμί, ένα παρουσιαστικό τόσο αδιάφορο, χωρίς τίποτε το αξιοπρόσεκτο, χωρίς καθόλου χαρακτήρα, που ώς κι εγώ ο ίδιος, επιτόπου, ένιωσα πλήξη. Το αίσθημα της μετριότητάς μου με κυρίευσε σαν αποκάλυψη.»

«…Ο καθένας μας έχει τρεις υποστάσεις. Μια υπόσταση ως αντικείμενο:είμαστε σώμα. Μια υπόσταση ώς πνεύμα: είμαστε συνείδηση. Και μια υπόσταση ώς λόγος :είμαστε αυτό για  το οποίο μιλούν οι άλλοι…»


Όταν ήμουν έργο τέχνης

Έρικ -Εμάνουελ Σμίτ

Εκδόσεις Opera